Categorie: Wildplukken

Middeleeuws koken 1

In de middeleeuwen at de gegoede burgerij veel vlees, groenten werden gezien als ongezond, je kreeg er alleen maar darmklachten van. Anno 2019 kunnen we om deze ideeen hard lachen, ze moesten eens weten!  Maar wist je dat er een kern van waarheid in zit? Als mensen darmklachten hebben is het altijd van plantaardige producten. Eet je geen groenten, dan heb je geen last van buikpijn, krampen en winderigheid. Je kunt wel obstipatie krijgen als je te weinig vet gebruikt, maar ook dat werd in de middel eeuwen veel gebruikt. Naast vlees werd er wel veel brood en tarwebrij gebruikt, de aardappelen waren tenslotte nog niet gearriveerd. Het recept wat ik nu ga beschrijven komt uit 1430, nog voordat Columbus de oversteek maakte.

Als je koolhydraatarm eet, of dit nou ketogeen is of niet, eet je geen granen en peulvruchten, wel groenten. Er zijn ook mensen die door hun gezondheidsproblemen een carnivoor dieet moeten volgen, dan eet je alleen maar dierlijke producten en helemaal geen groenten. In de middeleeuwen at men wel groenten maar nog lang niet zo uitbundig als nu. Deze groentesoep is dan ook een welkome verrassing!

Dit recept is afkomstig uit een historisch kookboek geschreven in 1888 waarin recepten uit de middel eeuwen worden beschreven: Two Fifteenth-Century Cookery Books. Het originele recept was handgeschreven op papier, gedateerd 1430. Ik vond het in het boek Van Soeter Cokene uit 1976, ook al weer 45 jaar oud.

Ik werd door dit recept aangetrokken door het gebruik van wilde bloemen in combinatie met groenten. Tegenwoordig kennen we de gewoonte niet meer om bloemen te plukken en deze als ingredient voor gerechten te gebruiken. Maar  wat moet dat lekker zijn, een beetje geurig.

In dit recept worden borage, viooltjes, malve, nagelkruid, melde en slangenkruid(familie van de borage) gebruikt in combinatie met rode bieten en worteltjes. De hoeveelheden weren niet genoemd, van echte recepturen was nog geen sprake, je leerde het koken van de generatie voor je. De groenten/bloemen bouillon wordt gemengd met een runderbouillon, mergpijpjes en tot slot afgemaakt met saffraan.

Voor het lekker heb ik een knoflookteen aan het gerecht toegevoegd, deze gebruik je om samen met het zout de saffraan mee fijn te wrijven, hierdoor komt de geur en de kleur van de saffraan goed vrij.

Men serveerde de soep met hert (wildbraad) en tarwebrij in aparte kommen zodat je zelf de hoeveelheid op kunt scheppen die je lekker vind.

Kijk hier voor nog een Middeleeuws soeprecept.

Joutes: Groentensoep uit 1430

Ingredienten

  • Klein handje van ieder:(alleen bloemen, geen stelen, gewassen)
  • Borage, viooltjes, malva, nagelkruid, slangenkruid en melde.
  • 2 rode bieten, heel
  • 400 gram wortels, in grove stukken
  • 1 grote aardappel, in grove stukken.
  • 1 liter water
  • 1 liter runderbouillon
  • drie mergpijpjes
  • een plukje saffraan
  • 1 teen knoflook
  • 400 gram plakken gebraden wild of bacon

Bereiding

  1. Doe een liter water in een soeppan. Voeg de bloemen en wortels en bieten toe.
  2. Laat deze een uur stoven tot de bieten gaar zijn.
  3. Haal de bieten en wortels uit de bouillon en houd ze apart.
  4. Schep met een schuimspaan de bloemen uit de bouillon en snijd ze fijn.
  5. Volgens het originele recept voeg je nu witbroodkruim toe om de soep te binden. Ik voeg er liever een aardappel aan toe.
  6. Doe de aardappel in de bouillon en pureer fijn met staafmixer of die de bouillon in de blender.
  7. Snijd de bieten en wortels in kleine blokjes en doe terug in de bouillon samen met de gesneden bloemen.
  8. Voeg 1 liter zelfgemaakte runderbouillon en de mergpijpjes toe en laat de soep nog een half uurtje trekken.
  9. Verwijder de mergpijpjes, snij het merg uit de pijpjes. Snijd in plakjes en doe terug in de bouillon.
  10. Maak de groentensoep af door een theelepel zout, 1 teen knoflook en de saffraan met elkaar fijn te wrijven in een vijzel.
  11. Meng deze knoflookpuree door de soep.
  12. Breng de soep nog verder op smaak met zout en peper.
  13. Serveer met wild gebraad of met uitgebakken spek.
  14. Eet smakelijk!
https://voedingsadviesrotterdam.nl/middeleeuws-koken-1/

Gezonde Marshmellows

 

Grote kans dat als jij denkt aan Marshmellows je dan een kampvuurtje voor je ziet, twee kaakjes en daartussen de half gesmolten suikerbom genaamd Marshmellow. Maar wist je dat er een heel gezond verhaal zit aan het ontstaan die suikerzoete Marshmellows met hun pastelkleurtjes?

Het woord Marshmellow is engels (ja duh) en is de naam voor de plant Malva, ofwel kaasjeskruid, waar ook de stokroos en hibiscus familie van zijn (die eetbaar zijn en waar je heerlijke thee van kunt trekken).

Malva werd al duizenden jaren terug door de Egyptenaren gezien als voedsel van de Goden. Ze cultiveerden het in Egypte en dreven er handel mee. Tegenwoordig zie je over de heel de wereld Malva in vele verschillende vormen. Kaasjeskruid en stokroos zijn de meest bekende.

DIGITAL CAMERA
DIGITAL CAMERA

Malva wortel, het keelsnoepje van de Egyptenaren

De Egyptenaren mengden het sap van de Malva wortel met honing, noten en dadels en maakten zo een snoepje met geneeskrachtige werking, zoals wij keelpastilles gebruiken. In de 19e eeuw ontstond de Marshmellow zoals wij het kennen, maar dan wel met het echte, helende, sap van de Malva wortel. De doktoren kookte het sap met eiwitten en suiker, dit klopten ze op tot een meringue. Deze lieten ze hard worden en zodat het een medicinaal snoepje werd tegen keelpijn. Door de jaren heen is het recept veranderd en vercommercialiseerd. Tegenwoordig bevat een marshmellow alleen suiker, eiwit en gelatine en heeft het geen medicinale werking, nee, allesbehalve!

Wil je zelf echte marshmellows maken dan heb ik hier een recept voor je. Op deze website vind je meer recepten met malvawortel.

Hier kun je malvawortel kopen. Je vind het onder de naam heemstwortel, de wortel neemt veel vocht op en kan in gewicht verdubbelen waarbij een slijmerige gel ontstaat.

Marshmallow snoepjes

Egyptische Marshmellows

Ingredienten

  • 4 eetlepels heemstwortel (witte malva) de wortel moeten niet te houtig zijn en goed droog.
  • 28 eetlepels witte suiker
  • 20 eetlepels arabische gom
  • 2 eetlepels fleur d'oranger of andere smaak naar keuze
  • 1/2 liter water
  • 1-2 eiwitten goed opgeklopt

Bereiding

  1. Trek eerst thee van de heemstwortel: Doe de wortel met een halve liter water in een pannetje, breng het aan de kook en laat het 20-30 minuten zachtjes trekken. Voeg eventueel nog wat water toe als het teveel verdampt. Zeef de heemstthee en gebruik het water.
  2. Verwarm de arabische gom en de heemstthee au bain marie tot de gom is opgelost. Roer de suiker er zo snel mogelijk in. Roer de opgeklopte eieren erdoor. Zet het vuur uit en blijf roeren.
  3. Smeer de massa uit op een plat oppervlak, liefst marmer of rvs. Laat het afkoelen en snij in kleine stukjes zo groot als een snoepje.
https://voedingsadviesrotterdam.nl/gezonde-marshmellows/

 

De Grieken noemden de malvawortel de ‘officiele heler’. De wortel werd gebruikt om kwalen van binnenuit te helen.  Ze gebruikten het veel in zalven en compressen om wonden te helen. Je kunt het voor veel huidaandoeningen gebruiken, muggenbeten, uitslag, huidinfecties, borstontsteking. Je kunt het zelfs gebruiken als trekzalf, om splinters of een bijenangel uit de huid te trekken.

Schrijf je in op de nieuwsbrief

De helende kracht van malva wortel:

  • Antibiotisch, doodt bacterien
  • Ontstekingsremmend
  • Antioxidant
  • Vochtafdrijvend
  • Laxerend (dus niet teveel van nemen)
  • Wondhelend en verzachtend (bij wonden en verbranding)
  • Darmslijmvlies herstellend (bij lekkende darm, Colitus Ulcerosa, ziekte van Crohn)
  • Maagwand herstellend (bij brandend maagzuur, maagzweer)

Voor histamine intolerantie lees hier meer over de malvasoort cistus incanus in deze blog.

Hoe kun je het gebruiken?

Zalven en compressen: Malva is een van de beste planten om schaaf- en snijwonden te behandelen. Snij de wortel fijn, meng het met water en maak een dikke pasta . Doe deze op en doek en leg deze aan op de wond. Let er wel op dat er bij een diepe wond geen wortelpulp in de wond komt, dek de wond dan eerst af met een gaasje.

Wond Wassen: Week de wortel in water. Spoel met het water de wond. Dit deinfecteert de wond en verminderd irritaties.

“Trekzalf”: Meng een klein beetje water en breng het aan op de splinter of bijensteek. Het slijm maakt het makkelijker om de angel of plinter eruit te trekken.

Helende Thee: Maak thee bij pijsverteringsklachen, brandend maagzuur, maagzweer, prikkelbare darm syndroom en obstipatie.

Diuretische Thee: Malv kan de nieren en blaas ontdoen van giiftige toffen en helpt calcium op te bouwen. Het wordt ook gebruikt bij nierontstekingen, blaasontsteking.

Pijnlijke mond en tandvlees: Spoel je mond met het slijmerige water van de geweekte kauw op een stukje wortel.

Bereiding en dosering:

Thee: ongeveer 5 tot 6 gram wortel in 2 dl heet water

Afkooksel: Kook de wortel 15-20 minuten in wat water, laat zachtjes pruttelen.

Mondspoel water:  Week 2 gram wortel 2 uur in een kopje koud water. Haal de wortel er uit en gorgel ermee

Bad  en Wassen: Week de wortel een uur in koud of warm water. De hoeveelheden varieren.

Voorzorgsmaatregelen en bijwerkingen:

Malvawortel is heel veilig om medicinaal mee te werken, voor zover bekend zijn er geen giftige effecten bekend.

Het intern gebruik van Malvawortel kan de bloedsuikerspiegel veranderen en je moet oppassen als je een leverziekte hebt, zwanger bent, diabetisch of als je verslaafd bent aan alcohol.

Je kunt ook malvabloemen of het blad van de malva gebruiken, deze zijn minder sterk dan de wortel.

Lees hier de blog over een andere malvasoort met geweldige helende eigenschappen: Cistus incanus

Wildplukken: Heermoes scheuten

Het wildpluk seizoen is begonnen, deze keer probeerde ik iets nieuws uit: Het bereiden van heermoes.

Equisetum arvense, Akkerpaardenstaart. 

De paardestaart stamt af van een prehistorische plant van 400 miljoen jaar terug, toen was de plant een gigantische boom. Het  groeit nu  op voedingstof arme gronden. Ze bevatten heel veel mineralen en zijn goed voor mensen met reumatische aandoeningen.

Het kent vele medicinale toepassingen waarover ik niet uit zal wijden, dat hebben anderen ook al prima gedaan. Zoals bijvoorbeeld in dit geweldige boek.  Of deze website.

 

heermoesgroeiwijze